GO OR NO GO, EVENT DHV OP 30 NOVEMBER 2009
Uitnodiging met actuele inhoud
GEBIEDSONTWIKKELING, STRATEGISCHE KEUZES IN CRISISTIJD
Opening door Bart Humblet, DHV
OP ZOEK NAAR KANSEN
Paneldiscussie over de woningmarkt
DUURZAAMHEID IN GEBIEDSONTWIKKELING
Inspiratiesessie door Thérèse van Gijn, DHV
TIJDENS DE THEE
Alberts van de gemeente Amersfoort: “discussie voortzetten”
GEBIEDSONTWIKKELING BESCHERMEN TEGEN DE CRISIS
Inspiratiesessie door John van de Hof, DHV
KOFFIE TUSSENDOOR
Dekker van de Alliantie Ontwikkeling: “Dit moet vervolgd”
KRIMP: TIJD VOOR REALITEITSZIN
Inspiratiesessie door Michiel Pellenbarg en Marcel Embregts, DHV
NA AFLOOP
“Impact van krimp is enorm”
EEN REFLECTIE
Lef volgens Bart Humblet, DHV
TEN SLOTTE
Stichting Gehandicapten en Patiënten Platform Amersfoort
GO or no GO, event DHV op 30 november 2009
Uitnodiging met actuele inhoud
Toen Bernadette ter Huurne, projectmanager gemeente Enschede, de uitnodiging van DHV ontving, werd ze aangenaam verrast door de actualiteit van de agenda. Het onderwerp - strategische keuzes in crisistijd – sluit precies aan bij haar werk. In Enschede werkt ze aan de Vinex-locatie De Eschmarke, die door de energie die in Roombeek is gestopt én door de crisis met dilemma’s kampt. “We moeten een omslag maken en prioriteren. Wellicht gaan we uitgangspunten en concepten aanpassen, maar ook de marketing. We concurreren met locaties die dichter bij de binnenstad liggen en dezelfde woonkwaliteit hebben”. In regioverband overleggen we al met andere gemeenten en provincie.
“Ik verwacht vanmiddag informatie, maar ook discussies met de andere genodigden.” Ze gaat inspiratiesessies over duurzaamheid, crisis en krimp volgen.
Gebiedsontwikkeling, strategische keuzes in crisistijd
Opening door Bart Humblet, DHV
Bij de opening roept Bart Humblet – directeur DHV Gebiedsontwikkeling – alle aanwezigen op om te leren, te inspireren en te netwerken. Gebiedsontwikkeling is mensenwerk en deze crisistijd vraagt om nieuwe inzichten en nieuwe verbindingen. DHV wil met de organisatie van deze middag bruggen bouwen, gebiedsontwikkelaars bijeen brengen. De discussies zullen ongetwijfeld de bedreigingen op tafel leggen, maar ook kansen laten zien.
Ruim x genodigden doen deze middag in Amersfoort mee. Maar liefst 24 inspiratiesessies vinden plaats. En tijdens de pauzes gaan de gesprekken onverminderd door.
Op zoek naar kansen
Paneldiscussie over de woningmarkt
De crisis maakte in rap tempo een eind aan de woningmarkt waar de aanbieders het voor het zeggen hadden. De vragers bepalen nu de markt. Hoe kunnen we daarop inspelen? Het panel worstelt met deze vraag. Natuurlijk zijn er ideeën. De gemeente merkt dat de vrije kavels en het particulier opdrachtgeverschap nog in de lift zit. Projectontwikkelaars horen nog de vraag naar kleine want goedkope starterswoningen. Er zitten kansen in energiezuinig. Maar deze ideeën brengen niet de oplossing.
Hoewel alle aanwezigen de consumenten willen betrekken bij de gebiedsontwikkelingen, ziet niemand een hoofdrol weggelegd voor deze groep. Dat zou te makkelijk zijn. De ervaring leert dat hun inzichten zich tot de korte termijn beperken en te sterk op persoonlijke situaties zijn gericht. Ontwikkelingen gaan over langere termijnen, zeg 100 jaar, en over het inrichten van Nederland met voorzieningen, oog voor het milieu en de nodige flexibiliteit vanwege op vergrijzing en krimp.
Er is geen truc om de diepe crisis op te heffen. Daarvoor is meer nodig, denk aan prijzen, banken, gemeenten. Alle partijen zijn hun centen aan het tellen en schrikken van de waardeverminderingen. Toch wordt er niet alleen afgewacht. De eerste overleggen vinden al plaats om nieuwe samenwerking te zoeken en bestaande programma’s realistisch om te buigen. De leden van het panel nomineren een paar aspecten die aandacht moeten krijgen. Eén aspect is zonder twijfel duurzaam bouwen, ongeacht of dat extra investeringen kost of kostenneutraal gaat lukken. Het andere aspect is de transparantie van de keuzen: welke kwaliteit? hoe duurzaam? voor wie is dat waardevol? etc.
Het panel bestond uit Willem Buunk (lector area development Windesheim), Herman Michels (directeur woningcorporatie Vidomes Zoetermeer), Ruud Luchtenveld (wethouder Ruimtelijke Ordening Amersfoort), Dietmar Werner (directeur Volker Wessels Vastgoed) en Marjolein Demmers (directeur DHV Milieu & Duurzaamheid). De leiding was in handen van DHV-er Jos Pierey.
Duurzaamheid in gebiedsontwikkeling
Inspiratiesessie door Thérèse van Gijn, DHV
“We vinden het normaal dat de stadsgracht vies is en de sloot in het buitengebied helder en schoon”. Thérèse van Gijn heeft de aandacht gevangen. Duurzaamheid gaat over het milieu, om kwaliteit van leven, over de maatschappij, over mensen.
Van Gijn is verbonden aan diverse projecten voor gebiedsontwikkeling. Het is haar taak om de aandacht voor duurzaamheid in het proces te borgen. Oftewel: de impact op de toekomst. Vaak is er een inhaalslag nodig, omdat de discipline nog niet van meet af aan bij de planvorming betrokken is. Dat is jammer, want door tijdig samen op te trekken kunnen meer ambities kostenneutraal meegenomen worden. Toch is het nooit te laat, want multifunctionaliteit geeft altijd meerwaarde.
Standaardoplossingen zijn er niet. Duurzame ambities hebben namelijk altijd met het specifieke karakter van het gebied te maken. Uit het hele scala van maatregelen moet dat gezocht worden wat past. Soms vraagt dat extra flexibiliteit en realisme. Want wat nu nog niet kan, kan wellicht later of in een geleidelijk tempo.
Tijdens de thee
Alberts van de gemeente Amersfoort: “discussie voortzetten”
Karin Alberts van de gemeente Amersfoort heeft de sessie over duurzaamheid met belangstelling gevolgd. “Dat was heel veel informatie in een half uur”, lacht ze en ze vertelt dat duurzaamheid in haar werk op milieu een steeds belangrijker begrip wordt. “Maar hoe krijg je dat concreet? Energie is een hot item. De P van planet krijgt in die zin wel aandacht, maar hoe zit het met people, profit en met proces?” De informatie tijdens de sessie heeft Alberts zeker een stap verder gebracht. Ze vindt het goed om hier te zijn. Ook om mensen te ontmoeten en te horen hoe anderen zaken aanpakken. Ze gaat de pauze gebruiken om de discussie voort te zetten.
Gebiedsontwikkeling beschermen tegen de crisis
Inspiratiesessie door John van de Hof, DHV
“We draaien om de hete brij heen”, roept iemand uit de zaal. “Er moeten keuzes gemaakt worden.” En dat is precies wat de inleiders John van de Hof en Peter Leferink van DHV bedoelen. De afwachtende houding in de markt zorgt niet voor herstel. Publieke en private partijen moeten hun verlies nemen en gaan samenwerken; in woord en daad.
Er liggen vooral kansen in regionale samenwerking. Als voorbeeld wordt de regio Twente aangehaald, die zich graag profileert als hightech-regio. De aanwezigheid van kennisinstellingen is dan essentieel en daarbij een goede werk- en woonomgeving met stedelijke voorzieningen. Een vraaggestuurde woonopgave moet de huidige scheefgroei vervangen. Samenwerking in de Netwerkstad Twente zorgt dan voor de regionale optimalisatie; desnoods via handjeklap, want om nu bijvoorbeeld twee theaters vlakbij elkaar te ontwikkelen is geen winstgevende actie.
Voor de provincie zien de aanwezigen geen grote rol weggelegd. Op initiatief van gemeenten zou er echte regionale regie moeten komen. De nieuwe Wet RO biedt daar de mogelijkheden voor.
Koffie tussendoor
Dekker van de Alliantie Ontwikkeling: “Dit moet vervolgd”
Waldo Ramsoender is vaker bij DHV evenementen geweest. “de discussies zijn leuk en je ontmoet verschillende mensen”. Hij stapt nu met Egbert Dekker van de Alliantie Ontwikkeling uit de sessie over de crisis. “De presentatie prikkelde de zaal. Er kwam echt energie los. Eigenlijk zouden we nu onder leiding van een gespreksleider verder moeten gaan aan de hand van twee of drie stellingen. Ik had nog wel dingen willen roepen”, vertelt Dekker. Energiek lopen de mannen richting de koffie en zetten de discussie daar voort.
Krimp: tijd voor realiteitszin
Inspiratiesessie door Michiel Pellenbarg en Marcel Embregts, DHV
In Noordoost-Groningen zal straks één op de vijf mensen in de zorg moeten gaan werken. Scholen komen in problemen. Een paar voetbalverenigingen in Amersfoort zullen ter ziele gaan, maar de vraag naar tennisbanen neemt toe. Dit zijn een paar voorzichtige analyses van de strategische adviseurs Economie & Ruimte van DHV. Samen met de VNG buigen zij zich al enige tijd over de consequenties van de veranderende bevolking. De effecten van o.a. vergrijzing en minder autonome regio’s zullen op veel beleidsterreinen zichtbaar zijn.
De gemeenten kunnen het proces niet stoppen. Inspelen op de krimp kan wel en dan met name door te transformeren. In Delfzijl worden bijvoorbeeld rijtjeshuizen verbouwd tot twee-onder-een-kap, de groei van werkgelegenheid in de recreatieve sector wordt gestimuleerd en voorzieningen blijven deels in stand door creatieve combinaties.
Goede voorbeelden zijn er nog te weinig. Hoewel in de buitenranden van ons land en internationaal al ervaring is opgedaan met krimp, zijn er meer voorbeelden van hoe de leefomgeving verpietert, dan van succesvolle transformaties. De onderzoekers wijten dat aan ‘laissez faire’. Pellenbarg daagt daarom ieder uit om in te zoomen op de analyses van de eigen omgeving en de keuzes voor de toekomst te onderzoeken.
Na afloop
“Impact van krimp is enorm”
“De gemeente Zederik is nog geen krimpgebied, maar ik vond het heel interessant om meer over dit onderwerp te horen. De negatieve impact op de samenleving is enorm. De effecten van een vergrijzende bevolking zijn nog voorstelbaar, maar een daadwerkelijk dalende bevolking brengt voorzieningen in gevaar”. De heer De Lange is nog onder de indruk als hij de zaal verlaat. Hij is in Zederik raadsgriffier én doet projecten voor de gemeente op het gebied van de woningbouw en de brede school.
Een reflectie
Lef volgens Bart Humblet, DHV
Bart Humblet, directeur DHV Gebiedsontwikkeling, dankt ieder voor zijn inbreng. Hij concludeert dat we lef moeten tonen. Lef, om samen te werken en je kwetsbaar op te stellen. Lef, om niet alleen naar je eigen project te kijken maar ook naar de regio. Lef, om je te realiseren dat de crisis negatieve gevolgen heeft en dat je je verlies moet nemen. Lef, om kritisch te zijn naar je omgeving en ieder uit te dagen om realistische keuzen te maken. En lef om te geven; geld, ervaring, ideeën en creativiteit.
Ten slotte
Stichting Gehandicapten en Patiënten Platform Amersfoort
De deelname aan het programma van Go or no Go was gratis. DHV vroeg de deelnemers om een geldelijke bijdrage te geven aan het GPPA. Deze stichting doet haar best om alle wegen en gebouwen van Amersfoort toegankelijk te krijgen voor gehandicapten. Henk van Essen van het GPPA hoorde tijdens de discussie over duurzaamheid dat dit onderwerp vaak te laat in een project wordt meegenomen. “Zo is dat met ons ook. Als we in een vroeg stadium met de gemeente mee kunnen denken, dan gaan de maatregelen in projecten kostenneutraal mee. Wij weten wat de hobbels voor blinden en rolstoelen zijn.”
Joost van der Zwart: “Ons fonds wordt gebruikt voor opleidingen en voor communicatie met onze achterban. Volgend jaar bestaan we tien jaar“. Desgevraagd vertelt hij dat er pas één gift binnen is gekomen. Daarom nogmaals: giften zijn welkom op girorekening 8730268.
Nel Schoon |